Sistem ne yapar?
EGR valfi, egzoz gazının bir kısmını emme tarafına geri göndererek yanma sıcaklığını düşürür ve azot oksit emisyonunu azaltır. Bunu yaparken kurum da emme tarafına taşınır; zamanla valf ve emme manifoldu kurumla kaplanır. Partikül filtresi (DPF) ise egzozdaki kurumu tutar ve belirli aralıklarla kendini yakarak temizler — buna rejenerasyon denir ve motorun belirli bir sıcaklıkta, belirli bir süre çalışmasını gerektirir.
Neden tıkanır?
En yaygın sebep kullanım şeklidir: sürekli kısa mesafe, şehir içi dur-kalk ve motorun ısınmaya vakit bulamadığı sürüş. Rejenerasyon başlar ama tamamlanamaz; her yarım kalan denemede kurum biraz daha birikir. İkinci sebep arızadır: EGR'nin fazla gaz göndermesi, diferansiyel basınç sensörünün hatalı okuması, enjektör arızası veya turbo kaynaklı aşırı kurum. Üçüncü ve sık atlanan sebep yağdır — partikül filtreli araçlarda düşük küllü (low SAPS) yağ kullanmak zorunludur; yanlış yağ, filtrede yanmayan kül biriktirir.
Doğru sıra
Uyarı geldiğinde önce sebep aranır: sensör değerleri, EGR konumu, yakıt sistemi ve yağ tipi kontrol edilir. Sebep bulunduktan sonra doluluk oranına bakılır. Filtre henüz kritik seviyeye gelmemişse cihazla zorlamalı rejenerasyon uygulanır ve bu adım çoğu vakayı kapatır. Doluluk çok yükselmişse veya içeride kül birikmişse (kurum yanar, kül yanmaz) zorlamalı rejenerasyon iş görmez; filtre sökülür ve özel makinede yıkanır. Yıkama, yeni filtre fiyatının çok altında kalır ve doğru yapıldığında uzun süre çalışır.
EGR tarafı
EGR valfi tamamen kapanmıyorsa rölanti bozulur ve siyah duman gelir; tamamen açılmıyorsa emisyon ve rejenerasyon etkilenir. Valf sökülüp temizlenir, hareketi elle ve cihazla kumanda edilerek denenir. Emme manifoldundaki kurum kalınlığı ciddi boyuttaysa manifold da sökülüp temizlenir — yalnızca valfi temizleyip kapalı bir manifoldla göndermek, şikâyetin kısa sürede dönmesi demektir. Temizlik sonrası cihazla adaptasyon yapılır.
Filtreyi iptal etmek
Yazılımdan iptal etmek ucuz ve kalıcı görünür. Ancak muayenede sorun çıkarır, aracın ikinci el değerini düşürür ve emisyon açısından hukuki sorumluluk doğurur. Kalıcı çözüm, filtrenin neden tıkandığını gidermek ve kullanım şeklini buna göre ayarlamaktır: haftada bir kez aracı uzun yolda, yeterli devirde çalıştırmak çoğu DPF sorununu baştan önler.